SON DAKİKA
Başkanlık sistemi?
İSTANBUL Bilgi Üniversitesi’ndeki anayasasempozyumuna gidiyorum. Oturumlardan birini yöneteceğim. Yolda AK Parti’nin afişlerinden biri dikkatimi çekiyor:
“İstikrar sürsün... Türkiye büyüsün.”
Evet, gerçekten “yöneten demokrasi” ve “istikrar” kavramları tavukla yumurta gibidir. Ekonomik kalkınmanın da ön şartı siyasi istikrardır.
Onun için, yeni anayasayı yaparken istikrar kavramına çok dikkat etmek gerekecek. Cumhurbaşkanı’nın yetkileri, erkler arası ilişkilerin niteliği gibi fevkalade önemli konular sistemde “istikrar” yaratacak şekilde de “çatışma” yaratacak şekilde de düzenlenebilir.
Demek ki “istikrar” bir partinin üst üste iktidara gelmesini aşan, daha geniş, daha önemli bir kavramdır.
Ağır ameliyat
Bilgi Üniversitesi’ndeki sempozyumun konusuna dikkatinizi çekerim: “Çatışmacı toplumdan uzlaşmaya: Özgürlükçü ve eşitlikçi anayasa!”
Evet “çatışmacı bir toplum!”
Biz öyleyizdir maalesef! Şu kabaran seçim meydanlarına, ateş püsküren liderlere bakın...
Böyle bir toplumda “sistem değiştirmek”, başkanlık sistemine geçmek kolay mıdır?!
Sempozyumda Anayasa Hukukçusu Levent Gönenç “sistem değiştirmenin maliyeti” diyebileceğimiz konunun hayati derecede önemli olduğunu anlattı.
1950-90 arasındaki kırk yıl içinde sadece üç ülke sistem değiştirmiş: Fransa dağınık parlamenter sistemden yarı başkanlık sistemine geçmiş, Brezilya başkanlık ile yarı başkanlık arasında git-geller yapmış, İsrail ise başbakanı iki turlu seçimle doğrudan halkın seçmesini kabul etmiş...
Demek ki öyle elbise değiştirir gibi sistem değiştirilmiyor. Sistemin “istikrar” sağlaması için zaman içinde oturması, kültürünün, geleneklerinin oluşması gerekiyor.
Bizde parlamenter sistem oturmuştur, gelenekleri, kültürü yerleşmiştir. Evet işleyişinde sorunlar vardır. Koalisyon ihtimali istikrar için önemli bir risktir bizde... Ama başkanlık sistemine geçmek “tüm anayasal sistemin değişmesi” demek olur; yürütme, yasama, yargı ilişkilerinden tutun da il idaresi kanununa kadar her şeyin değişmesi gerekir!
Bu kadar ağır ve sonucu belirsiz bir ameliyata ne gerek var?!
...
Yazının devamını http://siyaset.milliyet.com.tr/baskanlik-sistemi-/siyaset/siyasetyazardetay/14.05.2011/1390030/default.htm adresinden okuyabilirsiniz.
“İstikrar sürsün... Türkiye büyüsün.”
Evet, gerçekten “yöneten demokrasi” ve “istikrar” kavramları tavukla yumurta gibidir. Ekonomik kalkınmanın da ön şartı siyasi istikrardır.
Onun için, yeni anayasayı yaparken istikrar kavramına çok dikkat etmek gerekecek. Cumhurbaşkanı’nın yetkileri, erkler arası ilişkilerin niteliği gibi fevkalade önemli konular sistemde “istikrar” yaratacak şekilde de “çatışma” yaratacak şekilde de düzenlenebilir.
Demek ki “istikrar” bir partinin üst üste iktidara gelmesini aşan, daha geniş, daha önemli bir kavramdır.
Ağır ameliyat
Bilgi Üniversitesi’ndeki sempozyumun konusuna dikkatinizi çekerim: “Çatışmacı toplumdan uzlaşmaya: Özgürlükçü ve eşitlikçi anayasa!”
Evet “çatışmacı bir toplum!”
Biz öyleyizdir maalesef! Şu kabaran seçim meydanlarına, ateş püsküren liderlere bakın...
Böyle bir toplumda “sistem değiştirmek”, başkanlık sistemine geçmek kolay mıdır?!
Sempozyumda Anayasa Hukukçusu Levent Gönenç “sistem değiştirmenin maliyeti” diyebileceğimiz konunun hayati derecede önemli olduğunu anlattı.
1950-90 arasındaki kırk yıl içinde sadece üç ülke sistem değiştirmiş: Fransa dağınık parlamenter sistemden yarı başkanlık sistemine geçmiş, Brezilya başkanlık ile yarı başkanlık arasında git-geller yapmış, İsrail ise başbakanı iki turlu seçimle doğrudan halkın seçmesini kabul etmiş...
Demek ki öyle elbise değiştirir gibi sistem değiştirilmiyor. Sistemin “istikrar” sağlaması için zaman içinde oturması, kültürünün, geleneklerinin oluşması gerekiyor.
Bizde parlamenter sistem oturmuştur, gelenekleri, kültürü yerleşmiştir. Evet işleyişinde sorunlar vardır. Koalisyon ihtimali istikrar için önemli bir risktir bizde... Ama başkanlık sistemine geçmek “tüm anayasal sistemin değişmesi” demek olur; yürütme, yasama, yargı ilişkilerinden tutun da il idaresi kanununa kadar her şeyin değişmesi gerekir!
Bu kadar ağır ve sonucu belirsiz bir ameliyata ne gerek var?!
...
Yazının devamını http://siyaset.milliyet.com.tr/baskanlik-sistemi-/siyaset/siyasetyazardetay/14.05.2011/1390030/default.htm adresinden okuyabilirsiniz.
Yorum için üye girişi gerekmektedir. Üye değilseniz hemen olun!
Yükleniyor...
Anasayfam Yap |
Sık Kullanılanlara Ekle |
Künye |
İletişim |
Sitene Ekle | Reklam|
RSS 2.0
2012 © Copyright © HABER.ORG
Yazılım: Haber-Sistemi